Terug naar overzicht
29 okt. 2015 - Samenwerken voor ZP'ers trend of soms noodzaak?

Samenwerken
Door Glen Noordwijk van Business in Zicht en Rene du Maine van REDUMA Financieel Ondernemers Support.

Samenwerken of niet?

Zoals iedereen weet is de wereld, en dan wat meer specifieker, het economisch klimaat, de laatste tijd erg veranderd. Leek het vroeger niet op te kunnen, tegenwoordig lijkt het erop dat er in elke winkelstraat meerdere winkels leeg staan of met opheffingsuitverkoop bezig zijn. Veel ondernemers hebben moeite om hun plek in de markt te vinden of te behouden.

Elke ondernemer heeft een product of dienst waar hij/zij helemaal voor gaat, maar is hetgeen er aangeboden wordt ook datgene wat een potentiële klant zoekt? Een van de voordelen van samenwerken met een of meer partners is dat je samen kunt nadenken over jou of jullie producten en de markt die daarvoor is.

Er liggen veel kansen als je gaat samenwerken, maar je moet daarvoor wel een traject doorlopen:

Je hebt een aansprekend concept of idee
+
Je zoekt de juiste partners
+
Je denkt samen na over een goede samenwerkingsvorm
+
Je besteed voortdurend aandacht aan het groepsproces
=
Gedreven mensen die zich inzetten voor een gezamenlijk doel

Vooral het punt van het groepsproces is erg belangrijk. Zorg dat je goede afspraken maakt, en deze ook vastlegt. Anders is de kans groot dat het op zeker moment uitloopt op een meningsverschil of ruzie. Punten van aandacht zijn: Hoe verdeel je de opbrengsten? Werkt iedereen evenveel uren en zo niet, hoe ga je daarmee om? Draagt iedereen evenveel verantwoordelijkheid en wie doet welke taken?

Kleinschaligheid

De trend was lang dat alles groter moest worden. Een warenhuis of grote supermarkt had meer aanzien dan de kleine bakker op de hoek, maar hier komt men steeds meer van terug. Ook grote bedrijven lijkt er steeds meer mis te gaan. Vaak zitten er een paar directeuren in de top die meer naar inkomsten kijken dan naar dienstverlening en klantenbinding. Klanten komen niet zelden terecht bij onpersoonlijke callcenters terwijl ze juist behoefte hebben aan persoonlijk contact met iemand met verstand van zaken.

Als bedrijven kleinschaliger zijn is de benodigde kennis snel voorhanden en de klant kan begeleid worden in zijn vragen of behoeften.

Organisatie

Als een bedrijf een groot project te doen heeft heeft het in principe drie keuzes:

  • Ze huren een ander groot bedrijf in dat in staat is het project uit te voeren
  • Ze huren diverse ZP'ers in, elk met hun eigen specialiteit, waarbij het bedrijf de coördinatie in handen houdt
  • Ze huren een collectief van kleine ondernemers in.

De kans dat jij als eenpittertje de hele opdracht toebedeeld krijgt is miniem. Een klein bedrijf kan over het algemeen geen continuïteit garanderen, ze staan niet sterk als er over de prijs onderhandeld wordt (kunnen vaak niet "groot" inkopen waardoor ze qua prijs meestal niet kunnen concurreren met grote concerns) en de kans dat alle specialiteiten in huis zijn is klein.

Voordelen voor een opdrachtgever om een collectief in te huren

  • Hij heeft te maken met een organisatie met meer body en geloofwaardigheid.
  • Als er iemand wegvalt dan gaat de klus evengoed door
  • Het collectief heeft meer referenties en netwerken. Het kan daardoor makkelijker een grotere doelgroep bedienen.

Voordelen voor de ZP'er

  • Je staat er niet alleen voor, je kunt sparren en leren van anderen.
  • Door samen te werken kun je grotere projecten aannemen dan als je alleen werkt
  • Je kunt het risico delen.
  • Het kan een opstapje zijn naar verdere groei

Twee soorten van samenwerken

  • Op basis van gelijkwaardigheid:
    Als je op zoek bent naar (een) partner(s) moet je goed bedenken wat je wil. Je kunt mensen zoeken die binnen hetzelfde vakgebied zitten. Zij kunnen je aanvullen in expertise of ervaring. Wat je ook kunt doen is samenwerken met mensen uit aanvullende vakgebieden. Wanneer deze elkaar aanvullen of overlappen kun je potentiële klanten een totaalpakket bieden. Onder dit kopje vallen alle samenwerkingsverbanden die later genoemd gaan worden
  • Met een concepthouder (Franchiseformule)
    In dit geval schaar je je onder de vleugels van een (veel) grotere organisatie. Je hebt dan een landelijke uitstraling in een vakgebied met een centrale marktbenadering, automatisering en administratie/facturatie.

Punten van overweging

Voor je überhaupt samen kunt gaan werken moet je duidelijk hebben wie je zelf bent en wat je te bieden hebt. Stel je daarvoor de volgende vragen:

  • Wie ben ik? Ben ik een ondernemer of niet? Zo niet, dan kun je beter stoppen en een baan zoeken. Wil je wel een ondernemer worden, zoek dan een goede coach die je kan vertellen wat je wel of niet moet doen om een goed bedrijf op te starten.
  • Wat wil ik bereiken? Denk hierbij op de lange termijn, dus minimaal drie jaar vooruit.
  • Wat is je businessplan? Dit document is niet alleen nodig om een lening bij de bank aan te kunnen vragen, maar houdt je ook scherp, en helpt je om je focus te houden.
  • Bedenk wat voor partner(s) je zoekt. Pas op dat je niet uitkijkt naar je spiegelbeeld. Als je met iemand gaat samenwerken die precies hetzelfde doet/denkt als jij voegt hij/zij niets toe. Ga daarom op zoek naar mensen die je aan kunnen vullen.
  • Ga na wat jij je partner(s) te bieden hebt. Zij moeten ook beter worden van een samenwerking. Als iemand met arbeid of kapitaal instapt verwacht hij/zij er ook iets voor terug, zoals bijvoorbeeld zeggenschap of deling in de winst. Maak hier vooraf goede afspraken over!

Partners

Naast dat het moet klikken met je toekomstige partner(s) is er nogal wat keuze. Elke optie heeft zijn eigen voor en nadelen. Wat mogelijkheden:

  • Kies je voor een ZZP'er of een groter bedrijf?
  • Ga je voor een starter, of liever een ervaren ondernemer?
  • Vind je kennis belangrijk of het netwerk dat je partner meebrengt?
  • Wil je iemand die part-time met je samenwerkt of juist full-time?
  • Zoek je iemand om mee samen te werken, of een stille vennoot die bijdraagt in de financiën?

Bovendien moet er een goed evenwicht zijn tussen wat de partners inbrengen en wat het ze opbrengt. Heeft iemand veel verantwoordelijkheden dan zal hij/zij ook zeggenschap willen. Ook moet er een evenwicht zijn tussen expertise en risico's.

Hoe vind je de juiste partner?

Maak gebruik van je netwerk. Geef aan bij familie, vrienden, leveranciers en financiers dat je op zoek bent naar geschikte partners om samen te werken. Verder zijn de social media en netwerkbijeenkomsten heel geschikt om je vraag kenbaar te maken aan de rest van de wereld. Ga op zoek naar mensen die (ook) een groot en goed netwerk hebben. Daar wordt jullie samenwerkingsverband alleen maar beter van.

Soorten samenwerkingsvormen op basis van gelijkheid (dus geen franchise)

Hoewel er meerder constructies te verzinnen zijn, zijn de meest gebruikelijke de volgende:

  • Samenwerking op basis van contract of inhuren
  • Vennootschap onder Firma (VOF)/Maatschap
  • Besloten Vennootschap (BV)
  • Coöperatie

Hieronder zijn een aantal aspecten naast elkaar gezet voor de verschillende samenwerkingsvormen:

  Contract/Inhuren VOF/Maatschap BV Coöperatie
Soort samenwerking Incidenteel Structureel Structureel Structureel
Afspraken Op projectbasis      
Organisatie Eenvoudig Eenvoudig te regelen d.m.v. samenwerkingsovereenkomst Oprichten en wijzigingen van statuten gaan via notaris Oprichten bij notaris
Merkvoering Geen gezamenlijk merk Samen een merk Eigen merk Samen een merk
Bestuur n.v.t. Gezamenlijk Er is een directie Gezamenlijk
Statuten        
Naam en vestigingsplaats Individueel Gezamenlijk Gezamenlijk Gezamenlijk
Aanname nieuwe leden Individueel Individueel Gezamenlijk Gezamenlijk
Inbreng (werk/financieel) Individueel Gezamenlijk Aandeelhouder Individueel
Vergadering & besluitvorming Individueel  Gezamenlijk Gezamenlijk Gezamenlijk
Winst/verlies Individueel Gelijkelijk verdeeld Wordt verdeeld naar hoeveelheid aandelen Flexibele winstuitkering op basis van gemaakte afspraken
Wijzigingen/opheffing Individueel Individueel Aandeelhouder Individueel
Werkwijzen        
Offertes maken Individueel Gezamenlijk Gezamenlijk Gezamenlijk
Opdrachten van klanten Individueel Gezamenlijk Gezamenlijk Gezamenlijk
Facturatie en betalingen  Individueel Gezamenlijk Gezamenlijk Gezamenlijk
Aansprakelijkheid / Verantwoordelijkheid Individueel Hoofdelijk Rechtspersoon Gezamenlijk
Intellectueel eigendom*) Individueel Gezamenlijk Rechtspersoon Gezamenlijk

*) Intellectueel eigendom: Normaal gesproken is het zo dat als een ontwerper of tekstschrijver iets voor een opdrachtgever heeft gemaakt (en er is verder niets over vastgelegd) dat de maker het intellectueel eigendom houdt over het product. Hij of zij kan dan ook elk moment beslissen om het gebruik van bv het beeldmerk of het stuk tekst te verbieden. Ga je echter samenwerken in een VOF, BV, of coöperatie dan komt (ook weer als er niets is geregeld) het intellectueel eigendom in handen van het samenwerkingsverband. 

VOF/Maatschap

Als twee of meer ZP'ers overwegen om samen een VOF of een maatschap (ook een soort VOF maar dan vaak op medisch gebied zoals een huisartsen of tandartsenpraktijk) te starten moeten de partners elkaar goed kennen en vertrouwen. Omdat er een gezamenlijke administratie wordt gevoerd heeft iedereen (als er niets anders is geregeld) toegang tot de financiën, en zou er dus met de kas vandoor kunnen gaan. Je toont samen een gezicht naar buiten toe met een beeldmerk. Het is belangrijk dat de werkzaamheden goed te verzekeren zijn. Als een van de partners komt te overlijden kunnen zijn/haar erfgenamen, als een en ander niet goed geregeld is, een claim op het vermogen van de vennootschap leggen, wat het einde van de VOF kan betekenen. Ook ben je aansprakelijk voor elkaars verplichtingen. Als één van de partners onverantwoorde uitgaven doet kunnen de andere vennoten daar voor op moeten draaien.

BV

Een besloten vennootschap is een wat ingewikkeldere constructie die bij een notaris moet worden opgericht. Mensen/bedrijven worden partner door de aanschaf van aandelen, en de hoeveelheid aandelen bepaald hoeveel zeggenschap je in de vennootschap hebt. De eigenaren van de BV zijn vaak in loondienst bij hun eigen BV. Het is mogelijk dat zij niet de directie van hun bedrijf vormen, maar dat ze daar andere mensen voor aangesteld hebben. De aandeelhouders kunnen bij verlies niet meer kwijtraken dan de waarde van hun aandelen. Behalve als ze aantoonbaar wanbeheer of fraude hebben gepleegd.

Coöperatie 

Hoewel een coöperatie ook wordt opgericht bij een notaris is de structuur veel simpeler. Zo kan de samenstelling makkelijk wisselen zonder dat steeds weer officieel vast te laten leggen. De coöperatie verstuurd uit naam van alle deelnemers de facturen en houdt zijn eigen administratie en debiteurenbeheer bij. De leden brengen hun werkzaamheden in rekening bij de coöperatie. Als ZP'er moet je wel goed opletten dat je naast de coöperatie ook nog minimaal twee andere klanten hebt want anders ben je volgens de belasting geen ondernemer voor de inkomstenbelasting. De coöperatie telt namelijk maar als een klant, onafhankelijk van de hoeveelheid verschillende opdrachten die je ervoor uitvoert. Het probleem is eenvoudig te ondervangen door af en toe deel-facturen aan mede-cooperatieleden te factureren. 

Het grootste verschil tussen een coöperatie en bovengenoemde constructies is dat de leden zelfstandige ondernemer blijven. Bij een vennootschap of maatschap is de samenwerking zo nauw dat de bedrijven er als het ware in opgenomen worden.

Als de coöperatie een project aanneemt loopt alles via dit samenwerkingsverband. De offerte die de coöperatie uitbrengt is een bundeling van prijsopgaven van de leden en de organisatie treedt op als contractpartij voor de opdrachtgever. Dit is voor de opdrachtgever ook veel makkelijker. Zij hebben te maken met een aanspreekpunt.

Samenwerking

Er liggen voor ZP'ers dus duidelijk kansen voor samenwerking, maar je moet een en ander goed overdacht hebben en hele goede afspraken maken. Zelfs als je nu hele goede vrienden bent kunnen irritaties op den duur gaan leiden tot ongenoegen of zelfs ruzie. Stel daarom een goed contract op. Op internet zijn genoeg voorbeelden te vinden. Hou er evenwel rekening mee dat het voorbeelden zijn en niet van toepassing hoeven te zijn op jullie samenwerkingsverband. Leg het voor aan een deskundige. Dan ben je er zeker van dat alles ondervangen is en heb je iets om op terug te vallen als er onverhoopt verschil van mening ontstaat.

Mocht je nog vragen of opmerkingen hebben neem dan contact op met Glen of René.

Terug naar overzicht